Cane Coffins

— gevlochten doodsmanden

Kan ons heengaan duurzamer?

Ik was toen ik in Malawi woonde diep geraakt door het grote aantal begrafenissen. Het sterftecijfer is daar in vergelijking met Nederland erg hoog en aangezien ik naast het ziekenhuis woonde kwam ik er extra vaak mee in aanraking. 

Wat mij opviel was dat de Westerse invloeden reikten tot aan de dood. Eigen tradities zijn vervangen door dure, houten doodskisten die de familie vaak in economische malaise storten. Veel Malawianen leven op of onder het bestaansminimum en kunnen de kosten van een begrafenis moeilijk opvangen. Het gevolg is vaak grotere economische malaise met alle gevolgen van dien voor de familie. Er ontstaat op deze manier een vicieuze cirkel van ellende. 

Daarbij draagt het maken van houten doodskisten bij aan een ander groot probleem in Malawi: de ontbossing. Door overmatige houtproductie zijn grote delen van Malawi al kaal gekapt. De productie van houten doodskisten draagt daaraan bij, terwijl er in Malawi een goed ontwikkelde industrie bestaat van gevlochten producten op basis van rotan, bamboe en riet. Veelal vertegenwoordigd door kleine werkplaatsen van kleine coöperaties van vlechters. 

In Nederland is er in de afgelopen jaren juist vraag ontstaan naar alternatieven voor de traditionele begrafenis met bijbehorende lijkkist. Een van de dingen die we belangrijker zijn gaan vinden is de manier waarop producten rond de uitvaart tot stand komen. De uitvaart moet ecologisch verantwoord zijn en er wordt meer waarde gehecht aan de echtheid en ‘oprechtheid’ van gebruikt materiaal en productiemethoden, in het bijzonder met betrekking tot de lijkkist. 

Met deze inzichten bezocht ik een aantal van de coöperaties en heb samen met hen de Malawian Cane Coffin ontwikkeld: een gevlochten doodsmand, gemaakt van renewable low cost materials als riet en palmbladeren. Met als doel om die in Malawi te laten maken door de lokale rietvlechters en deze vervolgens aan de man te brengen in Malawi en in Nederland. Hierdoor zorgden we voor een beter inkomen voor de rietvlechters en tegelijk voor een goedkoop alternatief voor de doodskist in Malawi. Mede door de inkomsten uit Nederland in te zetten om de kosten voor de manden in Malawi laag te houden.